Tooling a VAT – ważny wyrok Sądu UE dla branży produkcyjnej
Czy nieodpłatne udostępnienie narzędzi produkcyjnych dostawcom podlega VAT, jeżeli dostawy wyprodukowanych części odbywają się przez pośrednika? Sąd UE wyjaśnił, jakie znaczenie ma gospodarczy cel transakcji i faktyczne wykorzystanie narzędzi.
Nieodpłatne udostępnianie narzędzi, urządzeń czy matryc produkcyjnych zewnętrznym dostawcom, określane jako tooling, jest powszechną praktyką w branży produkcyjnej. Na gruncie VAT takie rozwiązania mogą jednak budzić wątpliwości, szczególnie gdy w dostawach wyprodukowanych komponentów uczestniczą pośrednicy.
W wyroku z 4 listopada 2026 r. (T-680/25 Mercedes-Benz AG) Sąd Unii Europejskiej odniósł się do zasad opodatkowania nieodpłatnego udostępniania narzędzi produkcyjnych.
Czego dotyczył spór?
Sprawa dotyczyła producenta pojazdów, który nieodpłatnie udostępniał urządzenia i matryce producentom części samochodowych. Wyprodukowane komponenty trafiały następnie do właściciela narzędzi za pośrednictwem innego podmiotu.
Organy podatkowe zakwestionowały sposób rozliczenia VAT, uznając, że nieodpłatne udostępnienie narzędzi może stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu. Istotnym elementem sporu był brak bezpośredniego fakturowania pomiędzy producentami części a właścicielem narzędzi.
Co orzekł Sąd UE?
Sąd UE wskazał, że samo występowanie pośrednika w łańcuchu dostaw nie przesądza o konieczności opodatkowania nieodpłatnego udostępnienia narzędzi.
Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy udostępnienie urządzeń służy działalności gospodarczej ich właściciela oraz czy wytworzone przy ich wykorzystaniu komponenty są przeznaczone wyłącznie do wykorzystania przez ten podmiot.
W takich okolicznościach brak bezpośredniej relacji fakturowej pomiędzy producentem części a właścicielem narzędzi nie uzasadnia sam w sobie uznania nieodpłatnego udostępnienia za odpłatne świadczenie usług na gruncie VAT.
Co wyrok oznacza dla przedsiębiorców?
Tooling od lat jest elementem współpracy w branży motoryzacyjnej i innych sektorach przemysłowych. Wyrok potwierdza, że przy ocenie skutków VAT istotny jest rzeczywisty cel gospodarczy transakcji, a nie wyłącznie formalna struktura dostaw i fakturowania.
Przedsiębiorcy stosujący takie rozwiązania powinni zatem zwracać szczególną uwagę na sposób wykorzystania udostępnionych narzędzi oraz przeznaczenie wytwarzanych przy ich użyciu komponentów.