Klasyfikacja PKD 2025 – nowe obowiązki dla przedsiębiorców w 2026 i 2027

Nowe zmiany w PKD 2025 i klasyfikacji PKWiU – trzy filary

W najbliższym czasie dojdzie do kumulacji trzech ważnych spraw dla przedsiębiorców w tematach klasyfikacyjnych:

1. Obniżone stawki VAT oraz zwolnienia od VAT – Ministerstwo Finansów zapowiedziało w dokumencie przesłanym do Komisji Europejskiej podjęcie działań mających na celu weryfikację poprawności stosowania obniżonych stawek VAT oraz zwolnień od VAT;
2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (dalej: “rozporządzenie PKD”) – link do regulacji: https://www.dziennikustaw.gov.pl/DU/rok/2024/pozycja/1936;
3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2025 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (dalej: “rozporządzenie PKWiU”) – link do regulacji: https://www.dziennikustaw.gov.pl/DU/rok/2025/pozycja/1829.

Zwolnienia z VAT i obniżone stawki VAT – weryfikacja klasyfikacji towarów i usług pod lupą

W październiku 2025 r. polski rząd przygotował dokument o nazwie „Informacja o działaniach podjętych przez Polskę w celu realizacji zalecenia Rady w ramach procedury nadmiernego deficytu”. Pośród wskazanych w nim punktów dotyczących działalności rzędu znalazł się ten o nazwie „Weryfikacja prawidłowości stosowania stawek podatku VAT wybranych towarów, dla których matryca VAT przewiduje zróżnicowane stawki podatkowe oraz weryfikacja stosowania zwolnienia VAT dla wybranych towarów”.

Co szczególnie istotne – określono, że powyższe działania mają przynieść budżetowi państwa tylko w samym 2026 r. dodatkowe 100 mln zł. Zapowiedzi te oznaczają rosnące ryzyka podatkowe VAT oraz większą intensywność działań, w tym kontroli stawek VAT, zwłaszcza tam, gdzie klasyfikacja towarów i usług vat bywa niejednoznaczna.

Powyższe zapowiedzi wpisują się w obserwowaną przez nas już od jakiegoś czasu wzmożoną aktywność organów podatkowych w zakresie weryfikacji obniżonych stawek VAT (czego przykładem w 2025 r. były liczne próby reklasyfikacji niektórych produktów spożywczych dotychczas niebudzących wątpliwości, jeśli chodzi o zastosowanie obniżonych stawek VAT). Co więcej, wydaje się również, że fiskus wraz z rozpoczęciem obowiązywania systemu KSeF zyska nowe narzędzia analityczne pozwalające na bardziej precyzyjne podejście do typowania potencjalnych naruszeń, jeśli chodzi o stosowane stawki VAT. 2026 r. będzie więc czasem, w którym po raz kolejny na przestrzeni lat temat klasyfikacji towarowej oraz stawek VAT stosowanych przez przedsiębiorców może stać się istotnym zagadnieniem.

W ramach naszych usług oferujemy Państwu zarówno kompleksowe przeglądy pod kątem określenia prawidłowego kodu CN/ PKWiU towarów/ usług oferowanych przez Państwa biznes oraz związanych z nimi stawek VAT, jak również usługi bieżącego wsparcia (tzw. usługa hotline) w zakresie określenia klasyfikacji towaru/usługi oraz związanej z nią stawki VAT w przypadku gdy np. w Państwa ofercie handlowej pojawia się nowy towar. Takie działania traktujemy jako element compliance podatkowego, bo pomagają uporządkować klasyfikację i ograniczyć ryzyko błędów w rozliczeniach.

Rozporządzenie w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności: zmiany w PKD 2025 i nowa klasyfikacja PKD – obowiązki do 31 grudnia 2026 r.

PKD 2007 pozwalało opisać firmę. PKD 2025 wymaga, żeby ją policzyć i pokazać konkretne dane. Oznacza to, że działalność gospodarcza musi być przypisana na podstawie mierzalnych kryteriów (np. udziału w wartości dodanej), a nie deklaracji. Dla firm wieloprofilowych ważne będzie rzetelne wyznaczenie kodu przeważającego i aktualizacja wpisu.

Aktualizacja kodów PKD – kiedy potrzebna jest zmiana kodu PKD i zmiana wpisu działalności w KRS/CEIDG?

Z dniem 1 stycznia 2027 r. rozporządzenie PKD całkowicie zastąpi funkcjonujące do tej pory rozporządzenie w sprawie klasyfikacji działalności z 2007 r. Powyższe oznacza, że każdy z przedsiębiorców w okresie do 31 grudnia 2026 r. będzie zobligowany do sprawdzenia, czy jego kod działalności według nowego rozporządzenia PKD nie uległ zmianie i jeżeli tak to będzie musiał odpowiednio wcześnie zadbać o dokonanie zmian w KRS / CEIDG. Jest to o tyle ważne, że nowe rozporządzenie wprowadza nowe podklasy PKD oraz nowe zasady metodologii klasyfikacyjnej (np. w zakresie łączenia kilku rodzajów działalności w ramach jednego przedsiębiorstwa czy też pomaga być bardziej precyzyjnym w określeniu rodzaju działalności), w niektórych miejscach likwidując część kodów PKD. Powyższe oznacza, że po prawie 20 latach przedsiębiorcy będą zmuszeni do przyjrzenia się swojej działalności na nowo pod kątem klasyfikacyjnym.

Klasyfikacja działalności – wartość dodana i kod głównej działalności w PKD 2025

W PKD 2025 mamy jasno określone, że wartość dodana to klucz. W przeciwieństwie do PKD 2007, gdzie tego brakowało, teraz musisz dosłownie „policzyć i udowodnić”, co jest Twoją dominującą działalnością. Wprowadzenie wskaźników pomocniczych to właśnie krok w stronę konkretów: PKD 2025 nie wystarczy już firmy „opisać”, trzeba ją faktycznie „zważyć” na podstawie liczb.

Kolejna różnica: PKD 2025 pokazuje, że nie wystarczy powiedzieć „jesteśmy firmą technologiczną”, żeby się zaklasyfikować. Tak jak mówiliśmy: PKD 2007 pozwalało firmę „opisać” technologią, PKD 2025 wymaga pokazania faktycznej natury działalności.

I wreszcie surowce: to kolejny element, gdzie PKD 2025 idzie krok dalej. Tutaj znowu – zamiast ogólnego opisu, trzeba uwzględnić konkretne czynniki produkcji. W praktyce: PKD 2025 to trochę jak przejście od „powiedz, co robisz” do „pokaż, jak to policzyłeś”.

Brak realizacji powyższego obowiązku samodzielnie do 31 grudnia 2026 r. oznacza, że system dokona ich automatycznego przeklasyfikowania, co oczywiście może nieść za sobą ryzyko pomyłek, których konsekwencje poniesie sam przedsiębiorca (a które w niektórych przypadkach mogą być naprawdę dotkliwe).

Brak zmian lub błędna klasyfikacja PKD – konsekwencje

Oczywiście brak dostosowania się do nowej regulacji może prowadzić do nałożenia na przedsiębiorstwo potencjalnych kar (włącznie z ograniczeniem wolności lub grzywny zgodnie z art. Art. 601 Kodeksu wykroczeń). Bardziej dotkliwym ryzykiem w praktyce może okazać się jednak utrudnienie w zakresie ubiegania się o programy wsparcia (jak np. rekompensaty dla wybranych sektorów określonych przepisami według konkretnych kodów klasyfikacji PKD) czy składanie wniosków o wydanie zezwoleń w zakresie prowadzenia działalności. Nowe rozporządzenie PKD jest zmianą również szczególnie uderzającą w podmioty korzystające z tzw. zwolnień “strefowych”.

Oznacza to, że strefy ekonomiczne PKD (SSE PKD) wymagają szczególnie uważnego sprawdzenia spójności kodów z zakresem działalności w decyzjach i pozwoleniach. Tacy przedsiębiorcy powinni z odpowiednim wyprzedzeniem przyjrzeć się zakresowi zwolnienia określonym w wydanej na ich rzecz decyzji/ pozwoleniu (co również będzie powiązane ze zmianami w klasyfikacji PKWiU – o czym szerzej piszemy poniżej). 

Zgodnie z Oceną Skutków Regulacji przedmiotowe rozporządzenie może dotyczyć około 7 mln podmiotów, których przeważająca lub pozostała działalność zostanie przeklasyfikowana oraz automatycznie zmieniona, w przypadku zmian klasyfikacji PKD. 

W przypadku, gdybyście byli Państwo zainteresowani naszym wsparciem w tym zakresie, prosimy o kontakt. Mamy wieloletnie doświadczenie w klasyfikowaniu działalności, które ponadto łączymy z wykorzystaniem naszego autorskiego oraz korzystającego z walorów AI narzędzia PKD Matcher. To praktyczna automatyzacja klasyfikacji statystycznej, która przyspiesza analizę kodów i porządkuje proces aktualizacji przy zmianach w PKD 2025.

Całość pozwoli Państwu na sprawne i bezpieczne dostosowanie się do nowych regulacji. I przede wszystkim w odpowiednim czasie. Nasze wsparcie może obejmować również audyt klasyfikacji działalności PKD i PKWiU, pozwalający szybko wykryć rozbieżności między wpisami w rejestrach a faktycznym zakresem działalności.

Rozporządzenie PKWiU 2026: klasyfikacja towarów i usług VAT po zmianach – nowe zasady i okres przejściowy w VAT

Pod koniec grudnia 2025 r. opublikowano również nowe rozporządzenie PKWiU, które zastąpi do tej pory obowiązujące rozporządzenie o tym samym tytule z 2015 r.  Nowe rozporządzenie PKWiU wprowadza kilka kluczowych zmian. Po pierwsze, nowa klasyfikacja jest bardziej szczegółowa – wprowadzono dodatkowy, siódmy poziom szczegółowości, co pozwala precyzyjniej przyporządkować produkty i usługi. Po drugie, nowa wersja jest zgodna z międzynarodowymi standardami, takimi jak CPC czy CPA. Po trzecie, zmieniono strukturę sekcji, na przykład sekcja J została podzielona na J i K. Również dodano lub usunięto niektóre grupowania PKWiU. 

Rozporządzenie będzie miało zastosowanie w statystyce, ewidencji oraz rachunkowości od 1 stycznia 2026 r. Ale np. w zakresie wpływu na podatek VAT przewidziano dłuższy okres przejściowy na dostosowanie się, bo aż do końca 2027 r. 

Zmiany w przepisach klasyfikacji będą mieć fundamentalne znaczenie dla podmiotów korzystających z różnego rodzaju ulg/dotacji w strefach ekonomicznych PKWiU (SSE PKWiU), z uwagi na odwołanie się w decyzjach/ pozwoleniach strefowych do poszczególnych kodów PKWiU w ramach działalności realizowanej przez dany podmiot. Brak dostosowania się do nowego rozporządzenia może oznaczać ryzyko utraty przywilejów w tym zakresie. 

Jeśli temat ten jest dla Państwa istotny, zapraszamy do kontaktu. Przygotowaliśmy ofertę wsparcia obejmującą analizę zmian w klasyfikacji PKWiU produktów/ usług będących w portfolio Państwa biznesu, zakończoną określeniem właściwych kodów PKWiU według nowego rozporządzenia. Nasze wsparcie to połączenie autorskiego narzędzia PKWiU Matcher AI wykorzystującego sztuczną inteligencję oraz eksperckiej wiedzy budowanej przez lata praktyki.

FAQ:

Co oznaczają kody PKD 2025?

Kod PKD (Polska Klasyfikacja Działalności) oznacza przypisanie działalności do systemu statystycznego i rejestrowego – to fundament, na którym opiera się m.in. REGON. Cele PKD obejmują uporządkowanie opisu biznesu w rejestrach oraz spójność danych dla administracji.

Kto musi mieć PKD i gdzie są wpisywane zmiany w PKD?

Każdy podmiot prowadzący działalność ma kod PKD wpisany w CEIDG albo KRS, a dane są widoczne także w REGON. Dotyczy to zarówno jednoosobowych działalności, jak i spółek.

Kiedy należy dokonać wprowadzenia zmiany PKD?

Jeśli zmienia się zakres działalności lub klasyfikacja, konieczna bywa zmiana kodu PKD i wpisu działalności w rejestrze. Z perspektywy PKD 2025 kluczowe jest sprawdzenie, czy dotychczasowe kody PKD nadal pasują.

Jak zmienić kod PKD?

Kod PKD zmienisz przez aktualizację wpisu: w CEIDG (JDG) składasz wniosek o zmianę danych, a w KRS (spółki) zgłaszasz zmianę do rejestru. Wybierz właściwe kody (główny i dodatkowe), wpisz je we wniosku i złóż go online lub w urzędzie.

Na czym polega wybór kodu PKD?

Wybór kodu PKD wymaga wskazania, co jest działalnością dominującą (kod głównej działalności) oraz jakie są aktywności poboczne. W PKD 2025 większy nacisk położono na liczby (np. wartość dodaną), więc samo „opisanie” firmy może nie wystarczyć.

Co oznacza automatyczne przeklasyfikowanie działalności i kodów?

Jeśli przedsiębiorca nie zaktualizuje danych w odpowiednim czasie, system może dokonać automatycznego przeklasyfikowania działalności. Ryzyko polega na tym, że skutki błędu ponosi przedsiębiorca.

Stawki VAT a PKWiU – czy kody PKD dotyczą VAT?

Bezpośrednio stawki VAT wynikają z klasyfikacji towarów i usług (PKWiU/CN), ale w praktyce kody PKD dotyczą tego, jak organy weryfikują profil biznesu i typują ryzyka. Dlatego temat VAT i klasyfikacji zwykle wraca falami razem ze zmianami w rejestrach.

Na czym polega struktura PKD 2025?

Struktura PKD to hierarchiczny układ klasyfikacji (od bardziej ogólnych grupowań do bardziej szczegółowych). W PKD 2025 zmieniają się m.in. podklasy oraz zasady przypisywania działalności, dlatego część firm będzie musiała sprawdzić, czy dotychczasowe kody nadal odpowiadają realnemu zakresowi działalności i czy nie wymagają aktualizacji w CEIDG/KRS.

Jakie są cele PKD 2025?

Cele PKD to przede wszystkim ujednolicenie opisu działalności w rejestrach (CEIDG/KRS/REGON) oraz zapewnienie porównywalności danych dla statystyki, ewidencji i rachunkowości. W praktyce poprawne kody PKD ułatwiają identyfikację profilu firmy w kontaktach z administracją i w procesach, w których przepisy odwołują się do konkretnych klasyfikacji.