Czynności formalnoprawne i roboty budowlane nie stanowią świadczenia kompleksowego w VAT – ważny wyrok NSA
NSA potwierdził, że czynności formalnoprawne związane z realizacją inwestycji budowlanych powinny być rozliczane odrębnie od robót budowlanych na gruncie VAT. Wyrok może mieć istotne znaczenie dla branży budowlanej i infrastrukturalnej, szczególnie przy projektach wymagających regulowania stanu prawnego nieruchomości oraz uzyskiwania decyzji administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 maja 2026 r. (sygn. I FSK 1794/23) odniósł się do kwestii kwalifikacji usług realizowanych przy inwestycjach infrastrukturalnych na gruncie podatku VAT.
Sprawa dotyczyła spółki realizującej inwestycję polegającą na budowie linii przesyłowych wysokiego napięcia. W ramach projektu wykonywane były zarówno roboty budowlane, jak i szereg czynności formalnoprawnych niezbędnych do realizacji inwestycji, w tym m.in.:
- pozyskiwanie praw do nieruchomości,
- uzyskiwanie decyzji administracyjnych,
- negocjowanie służebności przesyłu,
- ustalanie odszkodowań.
Podatnik argumentował, że wszystkie wykonywane działania powinny być traktowane jako jedno świadczenie kompleksowe, którego dominującym elementem są roboty budowlane.
NSA nie podzielił jednak tego stanowiska.
Stanowisko NSA – odrębne rozliczanie usług w VAT
Sąd wskazał, że czynności formalnoprawne oraz roboty budowlane nie tworzą jednego świadczenia kompleksowego dla celów VAT. Zdaniem NSA ocena powinna być dokonywana z perspektywy przeciętnego odbiorcy usług, a łączenie tych świadczeń miałoby charakter sztuczny.
W konsekwencji skutki podatkowe powinny być ustalane odrębnie dla poszczególnych rodzajów usług.
Znaczenie wyroku dla branży budowlanej i infrastrukturalnej
Wyrok NSA może mieć istotne znaczenie dla podmiotów realizujących inwestycje budowlane i infrastrukturalne, szczególnie tam, gdzie realizacja projektu wymaga:
- rozbudowanych działań administracyjnych,
- regulowania stanu prawnego nieruchomości,
- ustanawiania służebności,
- prowadzenia negocjacji z właścicielami gruntów.
Orzeczenie może wpływać zarówno na sposób rozliczania VAT, jak i na modelowanie kontraktów oraz strukturę wynagrodzenia w projektach budowlanych i infrastrukturalnych.
Jeśli potrzebujesz wsparcia w zakresie rozliczeń VAT dla usług budowlanych lub analizy świadczeń kompleksowych – zapraszamy do kontaktu z zespołem Thedy & Partners.